İskan alırken en çok nerede tıkanılıyor

İnşaat bitmiş, daireler teslime hazır ama iskan çıkmıyor. Danışmanlık tarafında en sık gelen telefon bu. Oysa yapı kullanma izninde yaşanan sorunların neredeyse tamamı, inşaatın son ayında değil ruhsat aşamasında doğuyor.

En sık tıkanılan yer proje ile uygulama arasındaki farklar. Ruhsat eki projede görünen bir ıslak hacim duvarı sahada 40 cm kaydırılmışsa, bu tek başına iskanı durduran bir aykırılık. Belediyenin son kontrolünde ölçü alınıyor ve tadilat ruhsatı istenmesi gerekiyor; bu da yeniden proje müellifi onayı, yeniden harç demek. Bizim önerimiz, kaba inşaat biterken mimari projeyle sahayı bir kez karşılaştırmak. O aşamada düzeltmek birkaç gün, iskan aşamasında düzeltmek birkaç ay sürüyor.

İkincisi enerji kimlik belgesi. Binanın enerji performansı hesabı, ısı yalıtım projesindeki değerlerle yapılıyor. Sahada yalıtım kalınlığı düşürüldüyse ya da farklı bir malzemeye geçildiyse, hesap tutmuyor ve belge düzenlenemiyor. Malzeme değişikliği bir tasarruf gibi görünüyor ama iskan gecikmesinin maliyeti çoğu zaman daha yüksek oluyor.

Üçüncü konu kurum onayları. İtfaiye raporu, asansör tescili, doğalgaz uygunluk yazısı ve SGK ilişiksizlik belgesi birbirinden bağımsız süreçler ve her biri kendi takvimiyle yürüyor. Bunları sırayla değil paralel başlatmak gerekiyor. SGK ilişiksizlik belgesi özellikle gecikiyor; taşeron bildirimlerinde eksik varsa çözülmesi haftalar alıyor.

Dördüncüsü, ortak alanların fiilen tamamlanmış olması. Sığınak deposu olarak kullanılıyorsa, otopark alanına bölme atılmışsa ya da yangın merdiveni kapısı kilitliyse iskan verilmiyor. Bunlar inşaat sırasında pratik nedenlerle yapılan geçici düzenlemeler oluyor ama son kontrole kadar unutulabiliyor.

Özetle iskan, ayrı bir iş kalemi değil; ruhsat aşamasında verilen kararların sınandığı gün. Projeye sadık kalınan bir inşaatta yapı kullanma izni bir formaliteye dönüşüyor.